Zapad-2025: Skala i kontekst
Manewry Zapad-2025, organizowane przez Rosję i Białoruś, są kontynuacją cyklicznych ćwiczeń odbywających się co cztery lata w ramach Państwa Związkowego. Ich nazwa, oznaczająca „Zachód”, od dawna wskazuje na kierunek operacyjny, co niezmiennie wywołuje zaniepokojenie wśród państw NATO. Tegoroczna edycja jest szczególnie istotna, ponieważ stanowi pierwsze duże wspólne szkolenie wojskowe Moskwy i Mińska od początku konfliktu na Ukrainie.
Poprzednie ćwiczenia Zapad-2021 były szeroko interpretowane jako element maskujący koncentrację sił przed inwazją na Kijów. Obecne wydarzenia rzucają cień na deklaracje o defensywnym charakterze manewrów, mimo zapewnień Kremla o ich pokojowym celu i braku wymierzenia w jakiekolwiek państwo.
Uczestnicy i zakres
W Zapad-2025 biorą udział tysiące żołnierzy oraz nowoczesne systemy rakietowe. Wśród uczestniczących jednostek znajdują się elitarne formacje rosyjskie, takie jak 2. Gwardyjska Dywizja Zmotoryzowana „Taman”, 4. Gwardyjska Dywizja Pancerna „Kantemirowska”, nowo utworzona 71. Gwardyjska Dywizja Zmotoryzowana 14. Korpusu Armijnego oraz prawdopodobnie 98. Gwardyjska Dywizja Powietrznodesantowa. Przygotowania do ćwiczeń trwały od miesięcy, a ich oficjalny termin to 12-16 września.
Według oświadczeń ministerstw obrony Rosji i Białorusi, manewry mają na celu doskonalenie koordynacji między dowództwami, sztabami i jednostkami bojowymi. Podkreśla się ich defensywny charakter oraz skupienie na zarządzaniu kryzysowym i sprawdzeniu gotowości wojsk do odparcia potencjalnej agresji. Nie przewiduje się operacji ofensywnych, takich jak desanty spadochronowe czy przełamania linii frontu.
Kontekst regionalny i międzynarodowy
W maju 2025 roku Mińsk ogłosił „obniżenie parametrów” ćwiczeń i ich przeniesienie głębiej w głąb Białorusi, z dala od granic NATO. Zapad-2025 zostały poprzedzone mniejszymi manewrami Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (ODKB), takimi jak Interaction-2025, które testowały logistykę i reakcję na kryzysy. W tle tych wydarzeń, Polska i Litwa podjęły decyzję o zamknięciu przejść granicznych z Białorusią i uruchomiły własne manewry, co świadczy o wysokim poziomie napięcia w regionie.
